Xu Hướng 2/2023 # U Tế Bào Hắc Tố (Ung Thư Tế Bào Hắc Tố) # Top 10 View | Sept.edu.vn

Xu Hướng 2/2023 # U Tế Bào Hắc Tố (Ung Thư Tế Bào Hắc Tố) # Top 10 View

Bạn đang xem bài viết U Tế Bào Hắc Tố (Ung Thư Tế Bào Hắc Tố) được cập nhật mới nhất trên website Sept.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Để hiểu biết về u hắc tố cần phải tìm hiểu về da và các tế bào hắc tố. Chúng có chức năng gì, chúng phát triển như thế nào và điều gì xảy ra khi chúng trở thành tế bào ung thư da. Da là bộ phận lớn nhất của cơ thể. Nó bảo vệ cơ thể chống lại hơi nóng,

U tế bào hắc tố (ung thư tế bào hắc tố) là bệnh gì?

Da là bộ phận lớn nhất của cơ thể. Nó bảo vệ cơ thể chống lại hơi nóng, ánh nắng mặt trời, tổn thương và nhiễm khuẩn. Da giúp điều hòa nhiệt độ cơ thể, dự trữ nước, mỡ và sản xuất vitamin D. Da có hai lớp chính: lớp biểu bì ngoài và lớp chân bì trong.

Lớp biểu bì chủ yếu được cấu tạo từ những tế bào dẹt giống vẩy, được gọi là tế bào vẩy. Các tế bào hình tròn được gọi là tế bào đáy nầm ở dưới các tế bào vẩy trong lớp biểu bì. Phần dưới của lớp biểu bì còn có tế bào hắc tố.

Chân bì có chứa các mạch máu, mạch bạch huyết, nang lông và các tuyến. Một số trong các tuyến này tiết mồ hôi giúp điều hòa thân nhiệt và một số tuyến tiết ra chất nhờn – là một chất dầu làm cho da không bị khô. Mồ hôi và chất nhờn được đưa lên bề mặt da qua những lỗ nhỏ, gọi là lỗ chân lông.

Tế bào hắc tố và nốt ruồi

Tế bào hắc tố có mặt ở toàn bộ phận dưới của lớp biểu bì. Chúng tiết ra melanin, một loại sác tố làm cho da có màu tự nhiên. Khi da tiếp xúc với ánh náng mặt trời, tế bào hắc tố tiết ra nhiều sắc tố hơn làm cho da bị rám nắng hoặc đen đi.

Đôi khi, các đám tế bào hắc tố và mô lân cận hình thành nên các mụn lành tính (không phải ung thư) được gọi là nốt ruồi (bác sĩ còn gọi là nevus). Nốt ruồi rất phổ biến. Hầu hết mọi người có từ khoảng 10 - 40 mụn có màu tươi, hồng, rám nắng hoặc màu nâu trên da. Nốt ruồi có thể phẳng hoặc lồi.

Chúng thường có hình tròn hoặc oval và thường nhỏ hơn đầu tẩy bút chì. Chúng có thể xuất hiện từ lúc mới sinh ra hoặc về sau này – thường là trước tuổi 40. Thông thường các nốt ruồi phát triển và thay đổi rất ít theo thời gian. Chúng có xu hướng mờ đi ở người già. Khi được cắt bỏ, nốt ruồi thường không xuất hiện trở lại.

U hắc tố

U hắc tố xuất hiện khi tế bào hắc tố trở thành ác tính. Hầu hết tế bào hắc tố nằm trong da, khi u hắc tố xuất hiện ở da thì loại ung thư này được gọi là u hắc tố da. U hắc tố có thể xuất hiện ở nhãn cầu và được gọi là u hắc tố nhãn cầu. Hiếm khi u hắc tố xuất hiện ở màng não, ống tiêu hóa, hạch hoặc các vùng khác nơi có tế bào hắc tố. 

U hắc tố có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên bề mặt da. Ở nam giới, nó thường xuất hiện ở phần thân (giữa vai và hông) hoặc là vùng đầu và cổ. Ở nữ giới, u hắc tố thường xuất hiện ở phần dưới chân, u hắc tố hiếm khi xuất hiện ở những người da đen và những người có da sẫm màu.

Khi nó xuất hiện ở những người da sẫm màu thì thường ở dưới móng tay hoặc móng chân hoặc ở lòng bàn tay hoặc là gan bàn chân. Nguy cơ phát triển u hắc tố tăng lên theo độ tuổi, nhưng loại ung thư này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, u hắc tố là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở thanh niên.

Khi u hắc tố di căn, tế bào ung thư xuất hiện ở hạch. Nếu ung thư di căn vào hạch thì có nghĩa là ung thư đã di căn tới các bộ phận khác của cơ thể như gan, phổi hoặc não. Trong những trường hợp như vậy, tế bào ung thư trong khối u mới vẫn là tế bào u hắc tố và bệnh này được gọi là u hắc tố di căn chứ không phải là ung thư gan, ung thư phổi hay ung thư não.

Triệu chứng u tế bào hắc tố

Triệu chứng của u tế bào hắc tố bao gồm:

Hình dạng của hai nửa không đối xứng.

Ranh giới: Mép nốt ruồi thường lởm chởm, có vết khía, không rõ hoặc đường bao quanh mụn không đồng đều; sắc tố có thể lan tới vùng da xung quanh.

Màu sắc: Màu sắc không đồng đều. Có thể có nét màu đen, nâu và rám nắng. Cũng có thể nhìn thấy những vùng có màu trắng, xám, đỏ, hồng hoặc xanh lơ.

Đường kính: Có sự thay đổi về kích thước, thường là tăng lên. U hắc tố thường lớn hơn đầu tẩy bút chì (5mm).

Hình dạng: có thể rất khác nhau. Nhiều u hắc tố biểu hiện tất cả các đặc tính mô tả ở trên. Tuy nhiên, một số u hắc tố biểu hiện sự thay đổi hoặc bất thường chỉ ở một hoặc hai đặc tính đó.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Đi khám bác sĩ hoặc Gọi thoại – Gọi video với bác sĩ chuyên khoa Ung bướu trên hệ thống khám từ xa Wellcare khi xuất hiện các triệu chứng như nốt ruồi đã có từ trước đó thay đổi kích thước, màu sắc, nốt ruồi cứng lại, nổi cục, ngứa, chảy mủ, chảy máu… để được tư vấn, chẩn đoán và hướng dẫn điều trị.

Nguyên nhân gây u tế bào hắc tố

Bình thường các tế bào da phát triển theo một trình tự tổ chức rất chặt chẽ trong biểu bì. Những tế bào mới còn non đẩy những tế bào trưởng thành lên bề mặt da. Khi các tế bào lên đến lớp trên cùng, chúng chết đi và bị tróc ra.

Ung thư da là kết quả của sự phát triển bất thường của các tế bào da. Nguyên nhân chính là do da bị tổn thương bởi tia cực tím. Đây là một loại sóng ánh sáng phát ra từ ánh sáng mặt trời và thường được sử dụng trong các kỹ thuật làm sạm da (giường tắm nắng nhân tạo…). Tia cực tím có thể xuyên qua da và làm tổn thương các tế bào, chịu trách nhiệm cho phần lớn các trường hợp ung thư da cũng như các vết nhăn và nốt tàn nhang do tuổi.

Có 2 loại tia cực tím là A (UVA) và B (UVB). Tia UVA xuyên qua da sâu hơn tia UVB, do vậy sau một thời gian phơi nhiễm tia này, khả năng chống ung thư của bạn sẽ bị suy yếu. Tia UVB, do xuyên qua da kém hơn, nên thường gây bỏng nắng và chịu trách nhiệm cho các ung thư lớp nông, ung thư tế bào sừng hoặc tế bào đáy.

Yếu tố nguy cơ gây u tế bào hắc tố

Bằng cách nghiên cứu các dạng ung thư trong cộng đồng, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một số yếu tố nguy cơ nhất định thường gặp ở những bệnh nhân u hắc tố hơn so với những người không mắc bệnh.

Tiền sử bản thân và gia đình

Tiền sử bản thân u hắc tố: Những bệnh nhân đã được điều trị u hắc tố có nguy cơ phát triển u hắc tố lần thứ hai cao hơn.

Tiền sử gia đình: Có hai hay nhiều người thân ruột thịt bị bệnh là một yếu tố nguy cơ vì u hắc tố đôi khi di truyền trong gia đình. Khoảng 10% số bệnh nhân u hắc tố có người thân trong gia đình cũng bị loại ung thư này. Khi u hắc tố di truyền trong gia đình, các thành viên gia đình nên đến bác sĩ khám định kỳ.

Nevi loạn sản

Nevi loạn sản có khả năng phát triển thành ung thư cao hơn nốt ruồi thông thường. Nhiều người chỉ có một vài nốt ruồi bất thường này; càng có nhiều nevi loạn sản thì nguy cơ phát triển u hắc tố càng cao. Nguy cơ này đặc biệt cao đối với những người có cả tiền sử gia đình bị u hắc tố và cả nevi loạn sản.

Hệ miễn dịch suy yếu

Những người có hệ miễn dịch bị suy yếu do một số loại ung thư nhất định, bởi các loại thuốc điều trị sau khi ghép tạng hoặc do bệnh AIDS có nguy cơ phát triển u hắc tố cao hơn.

Nhiều nốt ruồi thông thường

Nhiều nốt ruồi thông thường (hơn 50), bởi vì u hắc tố thường xuất phát từ tế bào hắc tố của một nốt ruồi đã có, việc có nhiều nốt ruồi làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Tia cực tím

Tia cực tím từ mặt trời có thể gây ra hiện tượng lão hóa sớm ở da và sự huỷ hoại da từ đó có thể dẫn đến u hắc tố.

Các vết bỏng nắng nghiêm trọng

Những người có một hoặc nhiều vết bỏng nắng bị phồng rộp nghiêm trọng khi còn nhỏ tuổi có nguy cơ phát triển u hắc tố cao hơn. Do vậy, bác sĩ khuyên nên bảo vệ da trẻ em tránh tia nắng mặt trời, họ hi vọng rằng việc này sẽ giúp phòng chống hoặc ít ra là làm giảm nguy cơ phát triển u hắc tố của trẻ em sau này. Bỏng nắng ở người lớn cũng là một yếu tố nguy cơ của u hắc tố.

Da trắng

U hắc tố xuất hiện nhiều ở những người có nước da trắng có thể dễ bị cháy nắng hoặc tàn nhang (những người này thường có tóc màu vàng hoặc màu đỏ và mắt màu xanh) hơn là những người có nước da sẫm màu. Người da trắng thường bị u hắc tố nhiều hơn nhiều so với người da đen, có lẽ bởi vì da sáng màu dễ bị ánh mặt trời huỷ hoại hơn.

Chẩn đoán u tế bào hắc tố

U hắc tố có thể được chữa khỏi nếu được chẩn đoán và điều trị khi khối u còn nông và vẫn chưa xâm lấn sâu vào da. Tuy nhiên, nếu u hắc tố không được cắt bỏ ở giai đoạn sớm, tế bào ung thư có thể phát triển từ bề mặt da sâu xuống dưới, xâm lấn vào mô lành. Khi u hắc tố trở nên dày và sâu, bệnh thường lan sang các bộ phận khác của cơ thể và khó kiểm soát.

Nếu bác sĩ nghi nốt trên da là u hắc tố thì bệnh nhân sẽ cần được tiến hành sinh thiết. Sinh thiết là cách duy nhất để đưa ra chẩn đoán chắc chắn. Trong khi thực hiện sinh thiết bác sĩ cố gắng cắt bỏ toàn bộ nốt nghi ngờ này.

Đôi khi, cần phải lấy hạch lân cận để quan sát dưới kính hiển vi (phẫu thuật này cũng được coi là một phần của điều trị vì có thể giúp kiểm soát được bệnh). Bác sĩ cũng phải thăm khám kỹ lưỡng và tuỳ thuộc vào độ dày của khối u có thể yêu cầu chụp X-quang lồng ngực; xét nghiệm máu; chụp cắt lớp vi tính gan, xương và não.

Phương pháp điều trị u tế bào hắc tố

Phẫu thuật

Phẫu thuật để cắt bỏ u hắc tố là phương pháp điều trị chuẩn cho loại ung thư này. Cần phải cắt bỏ không chỉ có khối u mà còn phải cắt cả một phần mô lành xung quanh nó để giảm khả năng tế bào ung thư còn sót lại trong vùng đó xuống mức thấp nhất.

Độ rộng và chiều sâu của lớp da xung quanh cần phải cắt bỏ phụ thuộc vào độ dày của u hắc tố và độ sâu u xâm nhập vào da. Trong những trường hợp u rất nhỏ và có thể cắt bỏ tất cả mô ung thư trong quá trình sinh thiết, thì không cần tiến hành phẫu thuật nữa. Nếu không thể cắt bỏ toàn bộ u hắc tố trong quá trình tiến hành sinh thiết thì bác sĩ sẽ cắt bỏ mô ung thư còn sót lại khi tiến hành phẫu thuật.

Nếu cắt bỏ một mảng mô lớn thì có thể phải tiến hành ghép da đồng thời. Trong quá trình này bác sĩ lấy da ở bộ phận khác của cơ thể để thay thế cho lớp da đã được cắt bỏ, hạch bạch huyết ở gần khối u cũng có thể được cắt bỏ trong khi phẫu thuật bởi vì ung thư có thể lan vào hệ bạch huyết. Nếu bác sĩ giải phẫu bệnh tìm thấy tế bào ung thư trong hạch điều đó có nghĩa là bệnh đã di căn sang các bộ phận khác của cơ thể.

Hóa trị liệu

Hóa trị liệu là phương pháp sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Nói chung, đây là phương pháp điều trị toàn thân, có nghĩa là nó có thể ảnh hưởng tới các tế bào ung thư trên toàn bộ cơ thể. Trong hóa trị liệu, một hoặc nhiều thuốc điều trị ung thư được đưa vào cơ thể bằng cách uống hoặc tiêm vào mạch máu. Cho dù thuốc được đưa vào cơ thể bằng con đường nào thì nó cũng đi vào mạch máu và tuần hoàn trên toàn cơ thể.

Hóa trị liệu thường được điều trị theo đợt: một đợt điều trị sau đó là một thời gian nghỉ hồi sức, sau đó là một đợt điều trị khác và cứ tiếp tục như vậy. Bệnh nhân được điều trị bằng hóa chất thường là bệnh nhân ngoại trú. Tuy nhiên, tuỳ thuộc vào loại thuốc điều trị và tình trạng sức khỏe chung bệnh nhân có thể phải nằm viện trong một thời gian ngắn.

Một cách đưa thuốc vào cơ thể hiện đang được nghiên cứu được gọi là truyền thuốc vào chi. Nó đang được thử nghiệm đối với u hắc tố chỉ xuất hiện ở một tay hoặc một chân. Khi tiến hành truyền thuốc vào chi, người ta dùng garô để ngăn dòng máu tới chi và rời khỏi chi trong một khoảng thời gian.

Sau đó thuốc điều trị ung thư được truyền vào mạch máu ở chi. Bệnh nhân tiếp nhận liều thuốc cao trực tiếp vào vùng có u hắc tố. Vì hầu hết các loại thuốc điều trị ung thư chỉ lưu hành ở một chi nên phương pháp này không hẳn là một phương pháp điều trị toàn thân.

Liệu pháp sinh học

Cơ thể thường sản xuất ra một lượng nhỏ những chất này khi có nhiễm khuẩn và bệnh tật. Nhờ vào các kỹ thuật trong phòng thí nghiệm hiện đại, các nhà khoa học có thể sản xuất ra một lượng lớn các chất điều biến đáp ứng sinh học để sử dụng trong điều trị ung thư.

Trong một số trường hợp, liệu pháp sinh học có thể được sử dụng sau khi phẫu thuật để ngăn ngừa u hắc tố tái phát. Đối với bệnh nhân có u hắc tố đã di căn hoặc có nguy cơ tái phát bệnh cao bác sĩ có thể chỉ định interferon-alfa và interleukin-2 (còn được gọi là aldesleukin) sau phẫu thuật. Các loại thuốc kích thích dòng tế bào (CSF) và các loại vaccin chống ung thư là những ví dụ của các chất điều biến đáp ứng sinh học hiện đang được nghiên cứu.

Tia xạ

Trong một số trường hợp, tia phóng xạ được sử dụng để làm giảm triệu chứng của u hắc tố. Xạ trị là phương pháp sử dụng các tia có năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư.

Đây là phương pháp điều trị tại chỗ; nó chỉ ảnh hưởng tới tế bào trong vùng chiếu xạ. Xạ trị là phương pháp được sử dụng nhiều nhất để kiểm soát ung thư đã di căn vào não, xương và các bộ phận khác của cơ thể.

Phòng ngừa u tế bào hắc tố

Một nguyên tắc đơn giản khác là bảo vệ cơ thể của bạn tránh những tia nắng mặt trời khi bóng của bạn ngắn hơn người. Cũng có thể đội mũ và mặc áo dài tay để bảo vệ cho bạn.

Hơn nữa, thuốc mỡ, kem dưỡng da hoặc gel có chứa kem chống nắng có thể giúp bảo vệ da. Nhiều bác sĩ cho rằng kem chống nắng có thể giúp phòng chống u hắc tố, đặc biệt là những loại kem phản chiếu, hấp thụ hoặc phân tán cả hai loại tia cực tím.

Kem chống nắng được đánh giá mức độ mạnh theo yếu tố chống mặt trời (SPF). SPF càng cao thì khả năng chống lại tia nắng mặt trời càng lớn. Kem chống nắng có mức độ SPF từ 2 – 11 có khả năng chống lại ánh mặt trời thấp nhất. Kem chống nắng có mức độ SPF từ 12 đến 29 có khả năng chống lại ánh mặt trời ở mức trung bình. Những loại kem có SPF từ 30 trở lên có khả năng chống lại ánh nắng mặt trời cao.

Nên đeo kính râm có mắt kính có thể hấp thụ tia cực tím. Nhãn hiệu trên kính nên ghi rõ mắt kính có thể ngăn lại ít nhất 99% tia cực tím UVA và UVB.

Chế độ chăm sóc bệnh nhân u tế bào hắc tố

Khám định kỳ và theo dõi sau điều trị.

Điều đặc biệt quan trọng đối với các bệnh nhân có nevi loạn sản và có tiền sử gia đình bị u hắc sắc tố là phải đi khám định kỳ. Bệnh nhân nên khám da hàng tháng và làm theo lời khuyên của bác sĩ về cách làm giảm nguy cơ phát triển u hắc tố mới.

Nguy cơ tái phát bệnh ở những bệnh nhân có u hắc tố xuyên sâu hoặc đã lan tới mô lân cận lớn hơn so với các bệnh nhân có u nhỏ. Các xét nghiệm theo dõi những bệnh nhân có nguy cơ bệnh tái phát cao có thể bao gồm chụp X-quang; xét nghiệm máu; chụp cắt lớp vi tính lồng ngực, gan, xương và não.

Bài 47: Ung Thư Tế Bào Hắc Tố

(Malignant melanoma)

1. ĐẠI CƯƠNG

Ung thư tế bào hắc tố chiếm khoảng 5% các ung thư da và khoảng 1% các loại ung thư. Theo nhiều nghiên cứu thì số lượng bệnh nhân ung thư tế bào hắc tố ngày càng tăng. Riêng ở Na Uy và châu Ú, chỉ trong thời gian 10 năm từ 1970 đến 1980 số bệnh nhân bị ung thư tế bào hắc tố đã tăng lên gấp đôi. Theo một số nghiên cứu những năm gần đây, tốc độ tăng của bệnh vẫn duy trì ở mức độ cao trên toàn thế giới, đặc biệt ở châu Úc, Bắc Mỹ, và các nước Bắc Âu. Ở Mỹ năm 2006 có 111.900 trường hợp ung thư tế bào hắc tố được phát hiện.

Bệnh gặp ở mọi chủng tộc. Tuy nhiên, người da trắng mắc bệnh với tỉ lệ cao nhất. Tại một số vùng ở Úc, tỉ lệ lưu hành của bệnh khoảng 40 ca mới mắc trên 100.000 dân một năm.

Phần lớn các bệnh nhân mắc ung thư tế bào hắc tố gặp ở người nhiều tuổi, tuổi trung bình mắc bệnh khoảng 60, ít gặp ở người trẻ. Tỉ lệ mắc bệnh ở cả hai giới là tương đương nhau.

2. SINH BỆNH HỌC

Ánh nắng mặt trời là tác nhân chủ yếu gây ung thư tế bào hắc tố, trong đó tia cực tím ultra violet (UV), thể gây nên những biến đổi của nhiễm sắc thể. Đây có thể là nguồn gốc của ung thư. Do vậy, càng ở những vùng có nhiều tia cực tím thì nguy cơ mắc bệnh càng cao.

Cháy nắng là yếu tố thuận lợi đối với ung thư tế bào hắc tố. Hầu hết các trường hợp mắc ung thư tế bào hắc tố đều có tiền sử bị cháy nắng khi còn trẻ. Người ta thấy rằng những người da trắng, làm việc trong văn phòng ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, chỉ bị cháy nắng 1 đến 2 lần trong dịp nghỉ mỗi năm có tỉ lệ mắc bệnh cao.

Ung thư tế bào hắc tố rất hiếm gặp ở trẻ em. Theo các nhà giải phẫu học, ở trẻ em rất khó phân biệt giữa nốt ruồi Spitz và ung thư tế bào hắc tố dạng Spitz. Trong trường hợp đó, phẫu thuật cắt rộng và theo dõi sau phẫu thuật là rất quan trọng. Theo kết quả một số nghiên cứu, khoảng 5% ung thư tế bào hắc tố xuất hiện trên bớt bẩm sinh, nhất là các bớt bẩm sinh khổng lồ. Rất hiếm gặp ung thư tế bào hắc tố ở trẻ sơ sinh, xuất hiện tự nhiên hay di căn từ mẹ sang con qua rau thai.

Theo một số nghiên cứu, 2-5% ung thư tế bào hắc tố có tính chất gia đình. 30% những bệnh nhân có tiền sử gia đình mắc ung thư tế bào hắc tố có những bất thường của gen p16 trên chromosome 9p21. Genp16 mã hóa cho men Cyclindependent kinase inhibitor 2 (CDKN-2a) có tác dụng kiểm soát các tế bào trước khi bước vào giai đoạn G1 của quá trình phân bào. Do vậy, khi có sự bất thường ở gen này thì sự nhân lên của các tế bào sẽ không được kiểm soát.

Sắc tố da có tác dụng bảo vệ da. Những người có da thuộc type 1, 2, 3 có nguy cơ mắc ung thư tế bào hắc tố cao hơn những người da màu.

3. TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

3.1. Ung thư tế bào hắc tố nông

Thể này thường gặp ở người da trắng (chiếm 70% ung thư tế bào hắc tố ở người da trắng), lứa tuổi 40 đến 50. Tổn thương xuất hiển ở bất kỳ vị trí nào của cơ thể. Tuy nhiên, phụ nữ thường bị ở cẳng chân và nam giới lại gặp nhiều ở lưng. Lúc đầu tổn thương có màu nâu xen kẽ màu xanh, bờ không đều, kích thước nhỏ và phẳng sau tiến triển lan rộng ra xung quanh, để lại sẹo teo hoặc nhạt màu ở giữa. Sau một thời gian tổn thương trở nên dày, xuất hiện các nốt, cục, loét, chảy máu. Một đặc điểm nổi bật của ung thư tế bào hắc tố là hiện tượng màu sắc không đồng nhất với sự xen kẽ giữa màu nâu và màu đen hay màu xám ở tổn thương.

Thể này cần chẩn đoán phân biệt với nốt ruồi không điển hình (Atypical naevus). Những nốt ruồi không điển hình thường xuất hiện từ bé hay trong quá trình phát triển của cơ thể, kích thước nhỏ, giới hạn không rõ với da lành. Điều đặc biệt là chúng có thể hư biến thành ung thư tế bào hắc tố. Chúng ta có thể xác định mức độ lành tính hay đã hư biến của thương tổn bằng dermatoscope (một dụng cụ có độ phóng đại trên 10 lần, giúp cho chúng ta có thể phát hiện ung thư tế bào hắc tố giai đoạn sớm dựa vào những thay đổi về sắc tố của tổn thương). Trường hợp nghi ngờ, nên phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tổn thương và làm xét nghiệm mô bệnh học để xác định.

Ngoài ra, trên lâm sàng, ung thư tế bào hắc tố cũng dễ nhầm với hạt cơm da dầy, tăng sắc tố do ánh nắng, hay ung thư tế bào gai nhiễm sắc tố.

3.2. Ung thư tế bào hắc tố thể u

Thể này thường hay gặp ở lứa tuổi 50 đến 60 tuổi, nam gặp nhiều hơn nữ.

Thương tổn là những u nhỏ, nổi cao trên mặt da, hình vòm đôi khi có cuống, thường có màu nâu đỏ. Thương tổn có thể loét, hay dễ chảy máu, hay tăng sắc tố rải rác trên bề mặt. Thương tổn hay gặp ở thân mình, tuy nhiên có thể gặp ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Bệnh tiến triển nhanh nên thường được chẩn đoán muộn hơn so với thể nông bề mặt và có tiên lượng xấu.

Chẩn đoán phân biệt với u máu, ung thư tế bào đáy thể tăng sắc tố, histiocytoma hay u máu xơ hóa.

3.3. Ung thư tế bào hắc tố của Dubreuilh

Loại ung thư này thường gặp ở người nhiều tuổi. Thương tổn là các dát màu nâu hay đen hình dạng không đều. Các dát này thường xuất hiện ở vùng da hở như má, thái dương và trán. Thương tổn tiến triển lâu nhiều tháng, nhiều năm có xu hướng lan rộng ra xung quanh đôi khi lành ở giữa, sau đó xuất hiện u ở trên tổn thương, báo hiệu sử xâm lấn sâu xuống phía dưới.

Ở giai đoạn sớm, cần chẩn đoán phân biệt với dày sừng da dầu, dày sừng do ánh nắng. Cả hai loại tổn thương này đều rất nông trên bề mặt, tăng sắc tố đồng đềi, màu nâu xám, không bóng.

3.4. Các thể khác của ung thư tế bào hắc tố 3.4.1 Thể đầu chi

Loại ung thư này chiếm khoảng 10% ung thư tế bào hắc tố ở người da trắng và chiếm trên 50% các trường hợp ung thư tế bào hắc tố ở châu Á.

Thương tổn thường gặp ở lòng bàn tay, bàn chân, đặc biệt là ở gót chân (chiếm 50% ung thư tế bào hắc tố ở bàn chân). Khởi đầu là một vùng da tăng sắc tố màu sắc không đồng nhất, màu nâu xen kẽ màu đen xám, giới hạn không rõ ràng, không đau, không ngứa. Thương tổn lan rộng ra xung quanh, có thể loét hay xuất hiện các khối u nổi cao.

Một số tác giả cho rằng nốt ruồi ở một số vị trí dễ sang chấn như bàn tay, bàn chân, hay vùng cạo râu dễ bị hư biến thành ung thư tế bào hắc tố và khuyên nên cắt bỏ sớm những nốt ruồi ở những vị trí này.

Cần chẩn đoán phân biệt loại ung thư này với xuất huyết do sang chấn nhất là ở gót chân, cần dựa vào tiền sử sang chấn và tiến triển của tổn thương. Đối với xuất huyết, tổn thương lúc đầu thường thẫm màu sau đó chuyển sang màu xanh và vàng rồi khỏi trong thời gian ngắn khoảng 1 tuần đến 10 ngày.

Ung thư tế bào hắc tố dưới móng biểu hiện bằng các thương tổn tăng sắc tố không đều, chiếm một phần hay toàn bộ nền của móng. Thương tổn có thể lan sang phần da phủ móng (dấu hiệu Hutchinson). Đây là dấu hiệu rất quan trọng giúp cho chẩn đoán.

Ung thư tế bào hắc tố dưới móng thường được chẩn đoán muộn vì dễ nhầm với các bệnh khác như nốt ruồi dưới móng, xuất huyết do sang chấn, viêm quanh móng, nhiễm nấm, hạt cơm dưới móng. Do vậy, với bất kỳ một thương tổn tăng sắc tố dưới móng, phải được khám kỹ, nhất là với những thương tổn lan hết chiều dài của móng.

3.4.2 Thể niêm mạc

Ung thư tế bào hắc tố có thể thấy ở niêm mạc miệng, sinh dục, quanh hậu môn, nhưng hiếm gặp. Thương tổn thường là mảng da tăng sắc tố, tiến triển nhanh chóng lan ra xung quanh, nhưng cũng có thể phát triển rất chậm nhiều năm trước khi nổi cao trên mặt da. Đối với tất cả những thương tổn tăng sắc tố ở niêm mạc, cần làm sinh thiết mặc dù về mặt lâm sàng chưa có biểu hiện ác tính.

3.4.3 Ung thư tế bào hắc tố có giảm sắc tố xung quanh tổn thương

Hiện tượng này đôi khi cũng xảy ra ở xung quanh một nốt ruồi (nốt ruồi Sutton hay halo naevus) và thường xảy ra vào giai đoạn đầu của bệnh. Trên hình ảnh mô bệnh học người ta thấy có sự thâm nhiễm nhiều bạch cầu và có thể đây là phản ứng của cơ thể chống lại các tế bào ung thư. Ý nghĩa của hiện tượng này chưa rõ, nhưng những bệnh nhân như vậy thường có tiên lượng tốt.

3.4.4. Ung thư tế bào hắc tố phát triển từ nốt ruồi

Trên 50% các trường hợp ung thư tế bào hắc tố xuất hiện ở vùng da bình thường. Tuy nhiên, ung thư tế bào hắc tố có thể xuất phát từ những tổn thương sắc tố (nốt ruồi, bớt sắc tố bẩm sinh). Bệnh nhân càng có nhiều nốt ruồi không điển hình càng có nguy cơ hư biến thành ung thư tế bào hắc tố. Những bệnh nhân có nốt ruồi không điển hình mà không có tiền sử gia đình có người mắc ung thư tế bào hắc tố thì nguy cơ hư biến cao gấp 80 lần so với người bình thường và những người có các nốt ruồi không điển hình kết hợp với có tiền sử gia đình có người bị ung thư tế bào hắc tố thì nguy cơ tăng lên từ 100 đến 400 lần. Do vậy, cần theo dõi sự tiến triển của các nốt ruồi. Trong trường hợp nốt ruồi có những thay đổi, cần phẫu thuật cắt bỏ và nên theo dõi 3 đến 6 tháng một lần. Trường hợp cần thiết có thể chụp ảnh để dễ so sánh.

3.4.5. Ung thư tế bào hắc tố thứ phát

Khoảng 5% ung thư tế bào hắc tố là thương tổn thứ phát mà không thấy thương tổn nguyên phát. Thương tổn thường là một khối u đơn đôc, không tăng sắc tố (Archromic), khu trú dưới da hoặc trong da hay niêm mạc. Thương tổn này có thể là sự di căn từ u hắc tố ở các cơ quan phủ tạng, hoặc ở da đã thoái triển. Thực tế cho thấy rất nhiều trường hợp không xác định được thương tổn nguyên phát.

(Tài liệu được biên soạn bởi PGS. Nguyễn Hữu Sáu của Bộ môn Da liễu, trường Đại học Y Hà Nội)

Ung Thư Tế Bào Hắc Tố (Melanoma) Là Bệnh Gì?

Hầu hết, rất nhiều người không hề biết ung thư tế bào hắc tố (melanoma) là bệnh gì. Bởi đây không phải là dạng ung thư phổ biến như ung thư phổi hay ung thư gan. Chính vì vậy mà mọi người chưa biết cách phòng tránh, khiến cho số lượng bệnh nhân mắc ung thư da tế bào hắc tố ngày càng gia tăng.

Ung thư tế bào hắc tố (melanoma) là bệnh gì?

Ung thư tế bào hắc tố là một căn bệnh nguy hiểm

Nguyên nhân chính gây ra bệnh ung thư tế bào hắc tố (melanoma) là do bức xạ tia cực tím từ ánh nắng mặt trời và việc nhuộm da kích thích đột biến làm cho các tế bào da nhân lên nhanh chóng và hình thành các khối u ác tính. Các tổn thương DNA không được sửa chữa gây tổn hại đến tế bào khiến các tế bào ung thư phát triển. Những khối u này phát triển từ tế bào melanocyte sản sinh sắc tố ở lớp đáy biểu bì.

Thông thường, u sắc tố sẽ có dạng giống nốt ruồi, một số còn phát triển từ nốt ruồi. Những u sắc tố phần lớn có màu đen hoặc nâu, một số trường hợp có màu da, hồng, tím, đỏ, xanh hoặc trắng. Tại Mỹ, mỗi năm có đến khoảng 10.130 người chết vì ung thư hắc tố.

Các giai đoạn của ung thư tế bào hắc tố (melanoma)

Ung thư tế bào hắc tố (melanoma) sẽ phát triển theo từng giai đoạn. Cụ thể có 5 giai đoạn chính đó là:

Giai đoạn 0: Khối u không xâm lấn và không xâm nhập vào bên dưới bề mặt da.

Giai đoạn I: Khối u bắt đầu xâm lấn 1 phần da nhỏ và phân bào chậm để phát triển.

Giai đoạn II: Khối u bắt đầu phát triển lớn hơn và có thể bị loét. Đây được coi là giai đoạn trung gian, bệnh bắt đầu có những dấu hiệu phát triển nhanh.

Giai đoạn III và IV: Khối u di căn tới các bộ phận khác của cơ thể. Đây được xem là giai đoạn cuối.

Ung thư hắc tố có chữa được không?

Bệnh ung thư tế bào hắc tố (melanoma) nếu được phát hiện sớm thì có thể điều trị được, hầu hết có khả năng chữa khỏi. Nhưng nếu bệnh đã phát triển đến giai đoạn cuối thì bệnh rất khó chữa trị và có tỉ lệ tử vong cao bởi đã di căn sang các phần khác của cơ thể. Cũng giống như các bệnh ung thư khác thì ung thư tế bào hắc tố hầu hết đều tử vong.

Phần lớn, các bệnh nhân mắc ung thư tế bào hắc tố (melanoma) đều là người nhiều tuổi. Tuổi trung bình mắc bệnh này là khoảng 60, bệnh ít gặp ở người trẻ. Tỉ lệ mắc ung thư da tế bào hắc tố ở cả hai giới là tương đương nhau. Vì thế, để giảm tỷ lệ mắc ung thư tế bào hắc tố (melanoma) không chỉ có nữ mà các bạn nam cũng cần phải sử dụng kem chống nắng để bảo vệ da.

Ung thư hắc tố sống được bao lâu?

Ung thư tế bào hắc tố (melanoma) được chia thành hai loại chính: u lành tính và u ác tính. U ác tính là dạng nguy hiểm nhất của bệnh ung thư da, thường phát triển ở trên bề mặt lớp vỏ tế bào ngoài của da, mức độ nguy hiểm của bệnh sẽ tăng tỉ lệ thuận với sự tăng tuổi tác. Còn u lành tính thì dễ điều trị hơn vì thường phát triển trên các vùng da thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời như đầu, cổ, tay và cánh tay. Với mỗi loại ung thư da lại có tiên lượng khác nhau. Vì thế, muốn biết bệnh ung thư tế bào hắc tố (melanoma) sống được bao lâu thì cần phải xác định chính xác loại khối u là lành hay ác và khối u đang giai đoạn nào, ở đâu.

Dấu hiệu ung thư tế bào hắc tố (melanoma)

Đối với những người có hơn 100 nốt ruồi trên cơ thể sẽ có nguy cơ mắc ung thư sắc tố da cao hơn bình thường. Đây là những dấu hiệu nhận biết bệnh đầu tiên. Vì thế bạn cần nhận biết sự thay đổi của nốt ruồi là vô cùng quan trọng. Hãy quan sát nốt ruồi thông qua các dấu hiệu sau đây:

Tính bất đối xứng của nốt ruồi

Dựa vào sự thay đổi của nốt ruồi để nhận biết bệnh ung thư tế bào hắc tố

Thông thường những nốt ruồi lành tính có dạng đối xứng. Để kiểm tra tính đối xứng thì bạn hãy vẽ một đường thẳng qua tâm nốt ruồi, sẽ chia nốt ruồi thành 2 phần bằng nhau. Nếu nhận thấy hai nửa nốt ruồi không đối xứng thì đây chính là một dấu hiệu cảnh báo khối u ác tính.

Đường viền của nốt ruồi

Nốt ruồi lành tính sẽ có bề mặt và viền nhẵn. Tuy nhiên, nếu là khối u ác tính ở giai đoạn đầu thường có xu hướng không đồng đều như dạng vỏ sò hoặc có các khe hình chữ V.

Màu sắc của nốt ruồi

Hầu hết các nốt ruồi lành tính thường có màu nâu. Nhưng mà thấy nốt ruồi có nhiều màu khác như chàm hoặc đen thì đây chính là dấu hiệu cảnh báo bệnh melanoma. Khối u hắc tố cũng có thể đổi màu thành đỏ, xanh hoặc trắng.

Đường kính của nốt ruồi

Những khối u ác tính thường có đường kính to hơn so với những nốt ruồi bình thường. Thông thường, đường kính khối u hắc tố thường lớn hơn khoảng 6mm hay ¼ inch. Khi phát hiện sớm thì chúng sẽ có kích thước nhỏ hơn.

Sự phát triển của nốt ruồi

Nốt ruồi ác tính cần thường có sự thay đổi và phát triển đa dạng, thay đổi về hình dạng, kích thước, màu sắc, độ cao kèm theo các triệu chứng như ngứa, chảy máu, đóng vảy…

Khi nhận thấy bản thân có những dấu hiệu trên thì bạn cần phải đi khám bác sĩ ngay để được chẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Các cách điều trị ung thư hắc tố

Phần lớn ung thư tế bào hắc tố (melanoma) được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời thì khả năng sống trên 5 năm sau điều trị là trên 80%. Có nhiều phương pháp để điều trị ung thư da hắc tố như:

Phẫu thuật

Tùy vào tình trạng bệnh bác sĩ sẽ đưa ra cách điều trị phù hợp

Đối với giai đoạn đầu, bác sĩ sẽ loại bỏ vùng da bị u và cả vùng da xung quanh để đảm bảo rằng tất cả các tế bào ung thư được lấy ra, không bị lây lan hoặc sót tế bào ung thư. Ở giai đoạn này, bác sĩ sẽ phẫu thuật để có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh. Nếu u tế bào lan sang các hạch bạch huyết, bác sĩ cũng sẽ loại bỏ các hạch này, đồng thời sẽ dùng một loại thuốc tên là interferon.

Hóa trị liệu

Nếu khối u ác tính đã di căn đến các cơ quan khác, ngoài phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành xạ trị, hóa trị và các liệu pháp miễn dịch kết hợp nhưng khả năng bạn khỏi bệnh hoàn toàn không cao.

Chính vì vậy mà tùy thuộc vào thể ung thư da hắc tố cũng như thể trạng bệnh nhân mà các bác sĩ sẽ quyết định phương pháp phù hợp.

Ung Thư Da Tế Bào Hắc Tố (Melanoma): Triệu Chứng Và Điều Trị

Central Pharmacy

1 UNG THƯ DA TẾ BÀO HẮC TỐ (MELANOMA) LÀ BỆNH GÌ?

Ung thư tế bào hắc tố là một loại ung thư da xảy ra khi các tế bào sản xuất sắc tố gọi là tế bào melanin phát triển đột biến và không kiểm soát. Khối u ác tính có thể phát triển ở bất kỳ nơi nào trên da.

2 NGUYÊN NHÂN GÂY NÊN UNG THƯ DA TẾ BÀO HẮC TỐ (MELANOMA)

Nguyên nhân dẫn đến ung thư tế bào hắc tố chưa rõ ràng và vẫn đang tiếp tục nghiên cứu. Tuy nhiên, các yếu tố sau đây có thể góp phần làm tăng nguy cơ ung thư da:

– Tiếp xúc với bức xạ mặt trời: theo các chuyên gia thì đây là yếu tố nguy cơ cao nhất.

– Màu sắc da: So với người da đen thì người da trắng có nguy cơ mắc cao hơn. Điều này có thể do có ít sắc tố melanin nên khả năng bảo vệ da khỏi các tia cực tím thấp hơn.

– Vị trí địa lý: những người sinh sống ở gần xích đạo sẽ có nguy cơ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cường độ cao nên có nguy cơ nhiều hơn.

– Nốt ruồi: Nếu cơ thể có nhiều nốt ruồi hay có các nốt ruồi bất thường cũng là một yếu tố nguy cơ của bệnh.

– Tiền sử gia đình đã có người mắc.

– Da bị tàn nhang, cháy nắng.

– Hệ thống miễn dịch suy yếu.

3 TRIỆU CHỨNG UNG THƯ DA TẾ BÀO HẮC TỐ (MELANOMA)

Ở giai đoạn đầu, khối u ác tính có thể khó phát hiện. Điều quan trọng là kiểm tra da xem có dấu hiệu thay đổi nào không. Sự thay đổi của da là chỉ số quan trọng để chẩn đoán xem có phải là sự xuất hiện của một khối u ác tính.

Một số triệu chứng nếu xuất hiện cần đến các cơ sở y tế để nhận được sự thăm khám, kiểm tra của bác sĩ:

ác tế bào ung thư càng tiến triển, lan rộng nhiều thì càng khó điều trị, vì vậy mà việc chẩn đoán ung thư đang trong giai đoạn nào là cần thiết để có hướng điều trị kịp thời và phù hợp.

Các giai đoạn chính bao gồm:

4 CHẨN ĐOÁN UNG THƯ DA TẾ BÀO HẮC TỐ (MELANOMA)

Ung thư tế bào hắc tố có thể điều trị khỏi hoàn toàn khi phát hiện ở giai đoạn sớm, bác sĩ sẽ phẫu thuật loại bỏ triệt để khối u chưa xâm lấn hay di căn. Vì vậy, cần quan sát cơ thể mình thường xuyên và chú ý những nốt ruồi hay tàn nhang mới xuất hiện, to và gồ lên mặt da. Nếu nó to ra nhanh chóng nên đi khám bác sĩ da liễu để được chẩn đoán chính xác bệnh bằng sinh thiết.

Có thể chẩn đoán bằng các phương pháp sau:

5 ĐIỀU TRỊ UNG THƯ DA TẾ BÀO HẮC TỐ (MELANOMA)

– Việc điều trị ung thư tế bào hắc tố có thể dễ dàng hơn so với các loại ung thư khác do việc tiếp cận các mô bị ung thư và loại bỏ nó dễ hơn.

– Đối với giai đoạn đầu, bác sĩ sẽ phẫu thuật loại bỏ vùng da bị ung thư và cả vùng da xung quanh để đảm bảo rằng tất cả các tế bào ung thư được lấy ra hết. Phẫu thuật vào giai đoạn đầu của khối u có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh.

– Trong trường hợp các khối u ác tính đã di căn đến các cơ quan khác, ngoài phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành xạ trị, hóa trị, và các liệu pháp miễn dịch kết hợp. Một số Thuốc hóa trị liệu có thể dùng để điều trị là dacarbazine, fotemustine…

Ung thư da tế bào hắc tố điều trị như thế nào?

6 PHÒNG NGỪA UNG THƯ DA TẾ BÀO HẮC TỐ (MELANOMA)

– Tránh tiếp xúc quá nhiều với bức xạ UV, để hạn chế có thể làm theo các cách sau:

– Những người làm việc ngoài trời cũng nên có biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu phơi nhiễm.

– Tự kiểm tra da ít nhất mỗi tháng một lần để phát hiện có đốm đen hoặc nốt ruồi mới hay không.

– Với những người đang điều trị ung thư da cần tái khám đúng lịch hẹn để được theo dõi diễn biến các triệu chứng cũng như tình trạng sức khỏe, dùng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.

Link bài viết: UNG THƯ DA TẾ BÀO HẮC TỐ (MELANOMA) CÓ CHỮA ĐƯỢC KHÔNG?

Hỏi đáp về bài viết

Khách hàng đánh giá

Cập nhật thông tin chi tiết về U Tế Bào Hắc Tố (Ung Thư Tế Bào Hắc Tố) trên website Sept.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!