Marker Ung Thư Đường Tiêu Hóa / Top 7 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 1/2023 # Top View | Sept.edu.vn

Ung Thư Đường Tiêu Hóa

Theo thống kê từ Globocan 2008: Tổng số người mắc ung thư dạ dày, đại trực tràng, thực quản trong 1 năm tại Việt là 12.552 người. Trong đó ung thư dạ dày chiếm tỷ lệ cao nhất với 8429 người. Như vậy tính trung bình, ở nước ta sẽ có 1.046 ca mắc mới ung thư tiêu hóa trong một tháng.

Theo Th.s Phan Văn Bình – Phó trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện K thì ung thư đường tiêu hóa là một trong những loại ung thư gây tử vong cao, nhưng lại hoàn toàn có thể chữa trị được nếu được phát hiện sớm.

Ống tiêu hóa được tạo thành bởi một hệ thống ống rỗng bao gồm thực quản, dạ dày, ruột non, ruột thừa, đại tràng, trực tràng và hậu môn và một vài cơ quan khác như tụy, gan và mật. Ung thư đường tiêu hóa được coi là bệnh do sự xuất hiện của các khối u ác tính. Các khối u này xuất phát từ trong hoặc thành ống tiêu hóa.

Ung thư đường tiêu hóa có thể phát triển ở bất kỳ cơ quan bộ phận nào kể trên, tuy nhiên, nguy cơ cao nhất nằm ở thực quản, dạ dày, hay đại tràng, trực tràng và hậu môn.

Đâu là nguyên nhân chủ yếu gây nên ung thư đường tiêu hóa?

Giống như các bệnh ung thư khác, ung thư đường tiêu hóa là sự phối kết hợp của nhiều yếu tố như: gene di truyền, giới tính, tuổi tác, môi trường sống, lối sống, chế độ dinh dưỡng và nguồn thực phẩm… nhưng nguyên nhân chủ yếu là do chế độ ăn uống.

Một vài bệnh lý khác cũng được xem như là tổn thương tiền ung thư. Cụ thể như: Chế độ dinh dưỡng không hợp lý, ăn quá mặn, hút thuốc hay thường xuyên ăn những thực phẩm chế biến sẵn có chứa nhiều hóa chất nitrosamines, muối hóa học… cũng có thể gây ra những biến đổi gene biểu mô của dạ dày.

Trong các bệnh ung thư đường tiêu hóa, ung thư nào thường gặp nhất? Nguyên nhân?

Tùy thuộc vào các vùng dịch tễ mà tỷ lệ các ung thư khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung, ung thư dạ dày và đại tràng là hay gặp nhất. Yếu tố nguy cơ gây ung thư dạ dày: Chế độ ăn thường ăn thức ăn có nitrosamin trong thực phẩm ướp muối, lên men, hun khói…; thức ăn nhiễm vi khuẩn Helicobacter Pylori; do yếu tố di truyền, do căng thẳng stress…

Yếu tố nguy cơ gây ung thư đại tràng: Chế độ ăn (Nhiều mỡ, thịt động vật); Bệnh lý tiền ung thư như: bệnh viêm loét đại tràng mạn tính, bệnh Crohn, Polyp…; Một số hội chứng di truyền: đa polyp… Tại Việt Nam, ung thư dạ dày thường gặp hơn cả. Trong khi ở xã hội phương Tây thì tỷ lệ ung thư đại trực tràng cao hơn. Nguyên nhân của tình trạng này có thế là do chế độ ăn uống, dinh dưỡng và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm khác nhau.

Tiến hành khám sàng lọc,

Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ,

Đối với nhóm đối tượng có nguy cơ cao hay có các triệu chứng bệnh đường tiêu hóa. Người trên 40 tuổi gầy sút hoặc có hội chứng dạ dày cần được soi dạ dày kiểm tra.

Những đối tượng khác: nên làm xét nghiệm máu, soi phân, nội soi đại trực tràng 3-5 năm/lần.

Những người như thế nào thường mắc ung thư đường tiêu hóa?

Những người có lối sống thiếu lành mạnh, có chế độ dinh dưỡng không hợp lý, thường xuyên uống rượu, hút thuốc lá, ít vận động… là những người có nguy cơ mắc ung thư đường tiêu hóa cao.

Nguy cơ mắc bệnh này cũng tăng lên với những người có độ tuổi từ 40 trở lên.

Những người có người thân bị mắc ung thư cũng có nguy cơ mắc ung thư cao hơn so với những người bình thường.

Bạn nên đi kiểm tra thường xuyên (6 tháng /1 lần) nếu trong nhà bạn từng có người bị ung thư, và nên có biện pháp để phòng tránh.

Điều trị ung thư đường tiêu hóa như thế nào?

Như đã trình bày ở các bài viết khác, để điều trị ung thư đường tiêu hóa, y học vẫn thường kết hợp giữa ba phương pháp chính đó là phẫu thuật, xạ trị và hóa trị.

Cũng tùy vào tính chất của bệnh, thể chất của bệnh nhân và tình trạng ung thư mà bác sỹ sẽ định lượng sử dụng từng phương pháp hay kết hợp các phương pháp này.

Với giai đoạn mới chớm, phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ yếu được đưa ra đối với hầu hết các loại ung thư đường tiêu hóa. Cơ hội chữa khỏi hoàn toàn cho bệnh nhân rất cao nếu được phát hiện sớm. Đó là lý do vì sao phát hiện những ung thư này ở giai đoạn sớm là một chiến lược hiệu quả.

Ung Thư Đường Tiêu Hóa Là Gì?

Ung thư đường tiêu hóa bao gồm ung thư vùng miệng, vòm họng, thực quản, dạ dày, ruột non, đại trực tràng và hậu môn. Bác sĩ Trần Quốc Khánh, Bệnh viện Hữu nghị Việt – Đức, cho biết nhóm ung thư này chiếm 30% trong các loại ung thư, phổ biến ở người châu Á, cả nam lẫn nữ giới đều có nguy cơ mắc như nhau. Bệnh ung thư đường tiêu hóa phổ biến là thực quản, dạ dày, đại tràng, trực tràng và hậu môn.

Tầm soát phát hiện sớm

Ung thư đường tiêu hóa là căn bệnh âm thầm, hầu như không có triệu chứng mặc dù khối u đã xuất hiện và phát triển suốt một thời gian dài. Các triệu chứng như đi ngoài phân đen, tắc ruột, đau bụng, chán ăn, gầy sút cân… Rất ít người chủ động tầm soát định kỳ hằng năm để phát hiện sớm tổn thương ở dạng tiền ung thư.

Có thể nội soi tiêu hóa thường hoặc nội soi tiêu hóa không đau. Với nội soi tiêu hóa thường, ống nội soi được đưa vào từ đường mũi/họng (nội soi tiêu hóa trên) hoặc qua hậu môn (nội soi tiêu hóa dưới), bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo, không gây mê. Với nội soi tiêu hóa không đau, bác sĩ đưa ống nội soi vào theo đường mũi họng hoặc đường hậu môn khi bệnh nhân đã ngủ an thần. Quá trình gây mê thường diễn ra ngắn nên người bệnh có thể tỉnh táo ngay sau khi kết thúc quá trình nội soi. Nội soi tiêu hóa tầm soát polyp có thể phát hiện ung thư ruột già, 80-90% trường hợp ung thư ruột già do phát triển từ polyp.

“Mỗi người cần nội soi toàn bộ đường tiêu hóa định kỳ 6 tháng một lần”, bác sĩ Khánh khuyên. Người trên 40 tuổi gầy sút hoặc có hội chứng dạ dày cần được soi dạ dày kiểm tra. Người ngoài 40 tuổi nên làm xét nghiệm máu trong phân, nội soi đại trực tràng 3-5 năm một lần. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh và có đa polyp đại trực tràng, thường xuyên đau âm ỉ vùng thượng vị, viêm loét dạ dày, đại tiện ra máu… thì cần thăm khám (gồm soi đại trực tràng, dạ dày) thường xuyên hơn để phát hiện bệnh sớm.

Nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến ung thư đường tiêu hóa như gene di truyền, tuổi tác, ô nhiễm môi trường, lối sống, chế độ ăn uống… Trong đó, những thói quen gây bệnh hàng đầu là uống rượu thường xuyên gây bỏng niêm mạc đường tiêu hóa, ăn nhiều thịt đỏ, ít ăn rau, ăn thực phẩm muối mặn lâu ngày như cà, dưa muối, ăn thực phẩm cháy sém, thịt nướng, đồ ăn quá nóng hay quá lạnh.

Nhóm có nguy cơ cao là người có bệnh lý viêm loét đại tràng chảy máu mạn tính, đa polyp đại tràng, tiền sử gia đình có người ung thư đường tiêu hóa, người bị viêm loét dạ dày mạn tính, đặc biệt viêm loét bờ cong nhỏ dạ dày. Người béo phì, trào ngược dạ dày thực quản đều có nguy cơ cao bị ung thư đường tiêu hóa. Những người mắc các bệnh về đường tiêu hóa nhưng không được điều trị đúng, bệnh trở thành mạn tính được đánh giá có nguy cơ bị ung thư cao hơn. Khối u (polyp) lành tính nếu không cắt bỏ sớm, để lâu ngày cũng dễ chuyển sang ác tính.

Bác sĩ cho biết khi có những dấu hiệu như giảm cân không rõ nguyên nhân, đầy hơi, hơi thở có mùi, thay đổi thói quen đi đại tiện, cần đến bệnh viện khám ngay.

Điều trị và phòng ngừa

Phẫu thuật loại bỏ khối u là giải pháp điều trị chính, kết hợp với điều trị hóa chất và xạ trị. Phát hiện sớm bệnh là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị.

Theo bác sĩ Khánh, nên thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thể thao hàng ngày. Hạn chế dùng thực phẩm có chứa aflatoxin, nitrosamine (trong món ướp muối, lên men, hun khói), nấm mốc và các chất độc hại khác. Bổ sung nhiều rau quả, thực phẩm giàu chất xơ, selen, vitamin A, C có khả năng phòng chống ung thư tiêu hóa như trà xanh, súp lơ xanh, ngũ cốc, các loại rau xanh, cà tím… Hạn chế dùng đồ nhựa để đựng, che phủ thức ăn, đặc biệt là không dùng đồ nhựa để hâm nóng thức ăn trong lò vi sóng. Tránh thuốc lá và rượu bia.

Đặc biệt, nên thận trọng với tất cả cơn đau ở hệ tiêu hóa. Không tự ý dùng thuốc tiêu hóa, không kéo dài quá trình bệnh lý tiêu hóa mà không biết rõ ràng nguyên nhân và nên đi khám để phát hiện sớm, điều trị kịp thời.

Thúy Quỳnh

Các Loại Bệnh Ung Thư Đường Tiêu Hóa

Ung thư đường tiêu hóa chiếm tỷ lệ lớn nhất trong số các loại bệnh ung thư. Các loại ung thư đường tiêu hóa phổ biến là ung thư thực quản, ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng, ung thư hậu môn.

Nguyên nhân gây ung thư đường tiêu hóa

Ung thư đường tiêu hóa là do sự xuất hiện của các khối u ác tính xuất phát từ trong lòng hoặc thành đường tiêu hóa.

Cho đến nay vẫn chưa có nghiên cứu nào khẳng định chính xác nguyên nhân gây ung thư đường tiêu hóa. Tuy nhiên có nhiều yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh như:

Mỗi loại bệnh ung thư đường tiêu hóa cụ thể sẽ có các yếu tố nguy cơ và triệu chứng cụ thể. Bác sĩ cũng căn cứ vào đó để xác định loại bệnh, mức độ bệnh cụ thể và đưa ra phương pháp chữa trị phù hợp.

Các loại ung thư đường tiêu hóa thường gặp

Ung thư có thể phát triển ở bất cứ bộ phận nào ở đường tiêu hóa, nhưng thường gặp nhất là ở thực quản, dạ dày, đại trực tràng và hậu môn.

Ung thư thực quản là một trong những bệnh nguy hiểm nhất trong các ung thư tiêu hóa. Bệnh thường khó nhận biết ở giai đoạn sớm, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý ở thực quản và vùng họng khác nên nhiều người không biết mình mắc bệnh.

Thực tế các triệu chứng ung thư thực quản chỉ xuất hiện khi các tế bào ác tính đã tiến triển và xâm lấn ra các vị trí xung quanh, thậm chí di căn xa sang bộ phận khác của cơ thể. Lúc này việc điều trị gặp khó khăn, phức tạp và tỷ lệ sống không cao.

Ở người bệnh ung thư thực quản sẽ xuất hiện các triệu chứng như:

Khi thấy xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đi khám ngay để được chẩn đoán chính xác tình trạng sức khỏe. Ung thư thực quản nếu được phát hiện và điều trị sớm ngay từ giai đoạn đầu, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt 60%.

Theo nghiên cứu, Việt Nam là nước có tỷ lệ mắc ung thư dạ dày cao và tỷ lệ tử vong do ung thư dạ dày cũng cao nhất trong khu vực Đông Nam Á. Người bệnh ung thư dạ dày thường phát hiện muộn nên cơ hội sống không cao.

Với ung thư dạ dày, các triệu chứng thường không rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhưng khi bệnh tiến triển nặng hơn, người bệnh sẽ thấy:

Ung thư dạ dày nếu được phát hiện và điều trị sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt 71%.

Ung thư đại trực tràng là một trong những loại bệnh ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao. Ở nước ta, ung thư đại trực tràng là một trong 5 loại bệnh ung thư thường gặp nhất, có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.

Các triệu chứng ung thư đại trực tràng có thể bao gồm:

Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài

Cảm giác khó chịu trong ruột

Đại tiện ra máu màu đỏ tươi hoặc sẫm màu

Phân nhỏ hơn so với bình thường.

Thường xuyên thấy đau hoặc co thắt ruột do đầy hơi, hoặc cảm giác đầy bụng hoặc chướng bụng.

Giảm cân không rõ lý do.

Cơ thể mệt mỏi.

Thường xuyên buồn nôn hoặc nôn

Người bệnh ung thư đại trực tràng cần đi khám và điều trị sớm bệnh. Nếu được chữa trị kịp thời, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên tới 90%.

Nằm ở vị trí kín đáo, ung thư hậu môn không phổ biến và ít được phát hiện sớm do các triệu chứng thường nhầm lẫn với bệnh ở trực tràng, hậu môn thông thường. Thế nhưng ung thư hậu môn rất nguy hiểm và có thể gây tử vong nhanh chóng nếu không kịp thời, điều trị.

Các triệu chứng cảnh báo ung thư hậu môn cần đi khám ngay là:

Mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ với bệnh viện Thu Cúc theo số 0904 97 0909 để được hỗ trợ tốt nhất.

Những Điều Cần Biết Về Ung Thư Đường Tiêu Hóa

1. Ung thư đường tiêu hóa là gì?

Ung thư đường tiêu hóa là bệnh xuất phát từ sự xuất hiện của các khối u ác tính trong đường tiêu hóa. Ung thư có thể gặp ở nhiều cơ quan như dạ dày, thực quản, đại tràng, trực tràng, hậu môn…

Ung thư đường tiêu hóa có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như độ tuổi, yếu tố di truyền, chế độ sinh hoạt và ăn uống. Nhưng dù nguyên nhân là gì, ung thư đường tiêu hóa cũng là một căn bệnh phổ biến gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

2. Triệu chứng ung thư đường tiêu hóa

Ở giai đoạn đầu các triệu chứng thường mơ hồ, không rõ ràng, dễ bị nhầm với các bệnh lý thông thường khác nên người bệnh chủ quan.

Ung thư đường tiêu hóa được chia làm 2 loại: Ung thư đường tiêu hóa trên (thực quản, dạ dày); và ung thư đường tiêu hóa dưới (ung thư đại trực tràng).

Điều nguy hiểm nhất khiến ung thư đại trực tràng gây tử vong cao là bệnh không có triệu chứng rõ ràng, gần giống với các bệnh lý thông thường khác nên rất khó phát hiện. Hầu hết bệnh nhân khi được phát hiện ung thư đều đã ở giai đoạn 3, 4.

Tuỳ theo mỗi nhóm ung thư mà bệnh nhân có những dấu hiệu khác nhau: Đối với ung thư đường tiêu hóa trên dấu hiệu thường thấy đó là: Đầy hơi, khó tiêu, nuốt khó, đau bụng, ói, nặng có thể ói ra máu kèm sụt cân, thiếu máu và đại tiện ra phân đen. Triệu chứng ung thư đường tiêu hóa dưới chủ yếu là rối loạn đại tiện, táo bón, tiêu chảy. Trong đó dấu hiệu đặc trưng nhất là đại tiện ra máu, rối loạn đại tiện.

Ung thư thực quản và ung thư tụy được đánh giá nguy hiểm nhất vì thời gian từ khi phát hiện bệnh đến khi tử vong rất nhanh vì hầu hết đều phát hiện muộn. Ung thư thực quản thường có triệu chứng: Nuốt bị nghẹn, đau ngực giữa, kém ăn hoặc ăn vào sẽ trớ ra, sụt cân.

3. Xét nghiệm ung thư đường tiêu hóa

Xét nghiệm ung thư đường tiêu hóa định kì có thể phát hiện ung thư ngay từ giai đoạn sớm khi ung thư chưa có biểu hiện. Đây là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu tăng cơ hội sống và điều trị của người bệnh.

Xét nghiệm ung thư đường tiêu hóa thường kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để phát hiện những bất thường sớm.

Khám lâm sàng với bác sĩ Ung bướu giúp bác sĩ nắm được tình trạng sức khỏe chung của người khám, tìm hiểu tiền sử bệnh cá nhân, gia đình, một số biểu hiện bệnh bất thường…

Xét nghiệm máu không thể khẳng định chắc chắn bạn có mắc ung thư không nhưng đây là xét nghiệm mang tính chất gợi ý để bác sĩ thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn. Một số xét nghiệm phổ biến là CEA (ung thư đại tràng, ung thực quản), AFP (ung thư gan), CA 72 – 4 (ung thư dạ dày), CA 19 – 9 (ung thư tụy)…

Nội soi tiêu hóa: phương pháp nội soi từ miệng xuống các bộ phận khác trong ống tiêu hóa nhằm phát hiện những tổn thương trong dạ dày, đường ruột, phát hiện những tổn thương tiền ung thư như polyp…

Siêu âm ổ bụng: phát hiện những bất thường tại một số cơ quan tiêu hóa như gan, tụy…

Trường hợp phát hiện những bất thường, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết kết hợp với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như CT, MRI, PET…

4. Phương pháp điều trị

Điều trị ung thư đường tiêu hóa là phương pháp kết hợp giữa ba phương pháp chính là phẫu thuật, xạ trị, hóa trị.

Tùy thuộc vào loại và tình trạng ung thư mà bác sỹ định lượng sử dụng các phương pháp này. Phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ yếu đối với hầu hết các loại ung thư đường tiêu hóa.

Cơ hội để chữa khỏi hoàn toàn rất cao nếu ung thư được phát hiện ở giai đoạn sớm. Đó là lý do vì sao phát hiện những ung thư này ở giai đoạn sớm là một chiến lược hiệu quả.

5. Cách phòng ngừa nguy cơ mắc ung thư đường tiêu hóa

Để ngăn ngừa cũng như hạn chế sự phát triển của ung thư đường tiêu hóa bạn cần:

Tránh ăn một số loại thực phẩm như: thực phẩm ướp muối, ủ chua, thực phẩm bị nấm mốc, thịt, cá hun khói, thịt nướng, dưa muối, thực phẩm đóng hộp, thực phẩm có thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc tăng trọng…Chế độ ăn nhiều mỡ động vật cũng không tốt cho sức khỏe, sẽ làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng, trực tràng…

Tăng cường ăn hoa quả, rau xanh, các thực phẩm có chứa caroten, vitamin C. Xây dựng chế độ ăn ít mỡ, thức ăn làm từ đậu tương, giàu chất xơ, rau quả có thể phòng ngừa được ung thư vì nó có chất chống oxy hóa, ngăn ngừa được các yếu tố nguy cơ phát triển thành ung thư.

Tránh các yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư khác như thuốc lá, rượu bia quá mức

Nội soi định kỳ: Nội soi là phương pháp tối ưu giúp phát hiện những bất thường đường tiêu hóa. Phương pháp này giúp phát hiện khối u còn khu trú, nhờ vậy có phương pháp xử trí kịp thời nếu như có dấu hiệu ung thư.

6. Ung thư đường tiêu hóa nên kiêng ăn gì?

Người bị ung thư đường tiêu hóa nên tránh những loại thực phẩm sau đây:

Thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ

Người bệnh nên kiêng ăn những loại thực phẩm có chứa nhiều dầu mỡ như pate, thịt nguội, xúc xích, lạp xưởng, các món rán, chiên, xào chứa nhiều dầu,… Đây là những loại thức ăn khó tiêu, gây triệu chứng đầy hơi, chướng bụng. Vì vậy người bị các bệnh lý về ung thư đường tiêu hóa không nên ăn hoặc hạn chế tối đa việc tiêu thụ các loại thực phẩm này.

Các chất xơ không tan và đồ ăn cứng

Các loại thực phẩm có chứa nhiều chất xơ không tan như các loại hạt cứng, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, hành củ, hoa quả khô,… sẽ khiến người bệnh dễ bị đầy hơi, chướng bụng không tốt cho người bị ung thư đường tiêu hóa.

Thực phẩm có chứa nhiều đường

Các loại thức ăn có hàm lượng đường cao như bánh, kẹo ngọt, socola, … thường dễ gây đầy bụng, khó tiêu. Khi các loại thức ăn này vào trong cơ thể sẽ gây hiện tượng co thắt đại tràng và làm tăng số lần đi ngoài ở người bị viêm loét đại tràng.

Thực phẩm tanh sống, lạnh, để lâu

Người bị bệnh về đại tràng nên hạn chế ăn các loại thực phẩm tanh, lạnh, sống như nem chua, gỏi, rau sống, các đồ ăn để lâu trong tủ lạnh,… vì những thức ăn này sẽ khiến các vi khuẩn có hại phát triển mạnh, giảm số lượng lợi khuẩn trong đường ruột, gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Khi ăn các loại thực phẩm tanh, sống người bị bệnh đại tràng sẽ dễ bị đau bụng, tiêu chảy, và thậm chí là ngộ độc thực phẩm.

Các chất kích thích

Các chất kích thích như bia, rượu, café, và các loại đồ uống có cồn sẽ kích thích mạnh lên thành ruột, gây cảm giác đầy hơi, chướng bụng, đồng thời cũng khiến các vết loét ở dạ dày, đại tràng ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngoài ra người bệnh nên kiêng ăn các loại đồ ăn có chứa nhiều axit như dưa muối, cà muối, hành muối, các đồ ăn và gia vị cay nóng như ớt, tiêu,… vì chúng rất có hại cho dạ dày và đại tràng.